Wspieranie współpracy pomiędzy przemysłem polskim i zachodnioeuropejskim w dziedzinie zastosowań nawigacji satelitarnej.

W 1999 roku Unia Europejska rozpoczęła realizację programu Galileo, który ma dostarczać europejskiemu przemysłowi nowych impulsów do rozwoju, a zarazem zagwarantować niezależność technologiczną w tak ważnym obszarze jak nawigacja satelitarna. Instytucje europejskie (Unia Europejska i Europejska Agencja Kosmiczna) przeznaczyły 1,2 mld euro na rozwój i walidację systemu, a w samych konkursach 6 Programu Ramowego przewidziano na ten cel 100 mln euro.

Prawdziwym wyzwaniem dla Europy jest osiągnięcie planowanych korzyści ekonomicznych i społecznych (włącznie z tworzeniem nowych miejsc pracy). Korzyści te są ściśle związane z sytuacją podmiotów zajmujących się aplikacjami technologii kosmicznych w krajach UE.

Niestety pomimo swego potencjału naukowego i technologicznego polskie jednostki są w niewielkim stopniu zaangażowane w europejskie projekty Galileo. Taki stan rzeczy wynika z braku rozwiniętych kontaktów pomiędzy potencjalnymi partnerami z Europy Zachodniej, którzy z kolei nie są wystarczająco poinformowani o polskich możliwościach.

Aby zaradzić tej sytuacji, Punkt Informacyjny Galileo Polskiego Biura ds. Przestrzeni Kosmicznej oraz realizatorzy projektu GALILEAN zorganizowali Dzień europejskiej współpracy w nawigacji satelitarnej. Podstawowym celem konferencji było wspieranie współpracy pomiędzy przemysłem polskim i zachodnioeuropejskim w dziedzinie zastosowań nawigacji satelitarnej oraz stworzenie „sieci” kontaktów. Konferencja odbyła się 30 listopada 2004 r. w siedzibie Centrum Badań Kosmicznych PAN. Uczestniczyło w niej około 100 przedstawicieli polskiego i zagranicznego przemysłu związanego z nawigacją satelitarną oraz środowiska naukowego.

Podczas seminarium poruszono następujące zagadnienia:

1. Istniejące mechanizmy ogólnoeuropejskie ułatwiające nawiązywanie kontaktów i współpracę w aplikacjach nawigacji satelitarnej (stowarzyszenia, projekty europejskie),
2. Przykłady projektów europejskich, aplikacji i mechanizmów pozyskiwania funduszy,
3. Prezentacje podmiotów i możliwości współpracy.

Pierwsza sesja konferencji poświęcona była prezentacji aktualnego statusu systemu Galileo oraz istniejących „sieci” współpracy. Na szczególną uwagę zasługuje tu OREGIN – utworzone w lutym 1999 roku stowarzyszenie skupiające obecnie ok. 250 podmiotów przemysłowych i naukowo-badawczych zajmujących się wyposażeniem i usługami opartymi na nawigacji satelitarnej. OREGIN to forum wymiany informacji i doświadczeń między członkami pochodzącymi z wielu państw europejskich. Zadaniem tej organizacji jest także wspieranie budowy systemu Galileo już w fazie początkowej oraz standaryzacja usług i produktów na nim opartych. OREGIN pośredniczy w kontaktach pomiędzy Unią Europejską, Komisją Europejską i europejskim przemysłem kosmicznym, wspierając rozwój segmentu użytkowników Galileo i przekazując informacje o projektach Galileo jednostkom zainteresowanym systemem, lecz nie zaangażowanym weń bezpośrednio. W swej działalności stowarzyszenie wykorzystuje zarówno bogate doświadczenie wiodących grup przemysłowych, jak i innowacyjność małych i średnich przedsiębiorstw, które są jego członkami, aby jak najlepiej promować interesy europejskiego sektora kosmicznego. OREGIN stara się identyfikować nowe możliwości rynkowe i podejmować kroki niezbędne do ich pomyślnego rozwoju. Stowarzyszenie ułatwia poszukiwanie nowych partnerów i wspiera współpracę między swymi członkami (zwłaszcza dużymi korporacjami a małymi i średnimi przedsiębiorstwami [ang. SME]) oraz zachęca ośrodki naukowo-badawcze do udziału w tworzeniu systemu Galileo. OREGIN dostarcza członkom wszelkie aktualne informacje o postępach rozwoju Galileo i planowanych oraz realizowanych projektach. Stowarzyszenie jest otwarte dla wszystkich europejskich podmiotów przemysłowych i naukowo-badawczych. Uczestnictwo w sieci jest bezpłatne, a rejestracji można dokonać on-line na stronie OREGIN (www.oregin.net).

Kolejna organizacja, której celem jest wspieranie przemysłu kosmicznego, to Galileo Services. W jej skład wchodzi obecnie 16 jednostek z 11 krajów. Stowarzyszenie służy koordynacji działalności członków i wymianie informacji; odgrywa także istotną rolę w pracach nad koncepcjami rozwoju systemu. Wiceprezydent Galileo Services, p. Gard Ueland z firmy Kongsberg Seatex podkreślił, że organizacja jest zainteresowana pozyskaniem nowych członków i współpracą z partnerami z Europy Środkowo-Wschodniej.

Realizowany przez Komisję Europejską projekt NAVOBS ma podobny charakter. Zmierza on do skonsolidowania europejskiego sektora małych i średnich przedsiębiorstw wykorzystujących infrastrukturę kosmiczną w działalności rynkowej, zwłaszcza w dziedzinach takich jak nawigacja satelitarna, teledetekcja i telekomunikacja.

Podczas drugiej sesji uczestnicy konferencji zapoznali się ze strukturą i planami dwóch konsorcjów ubiegających się o koncesję na zarządzanie systemem Galileo.
Pierwsze z nich, iNavSat, zostało utworzone przez 3 głównych partnerów: EADS, Inmarsat i Thales. W skład konsorcjum wchodzi ponadto ok. 30 mniejszych firm z różnych krajów. P. Gerard Brachet przedstawił koncepcje iNavSat odnoszące się do przyszłego systemu Galileo, zasad jego funkcjonowania i podziału kosztów i odpowiedzialności pomiędzy inwestorów prywatnych i publicznych. W odpowiedzi na pytanie o rolę istniejącego systemu EGNOS w budowie Galileo p. Brachet podkreślił, że EGNOS to prekursor Galileo i ważny instrument mogący zapewnić Galileo szybki sukces na rynku nawigacji satelitarnej. EGNOS będzie zintegrowany z Galileo, jednakże za zarządzanie tym systemem będzie odpowiedzialny odrębny operator.
Konsorcjum Eurely powstało dzięki firmom Alcatel i Finmeccanica; głównymi partnerami są także ASF, AENA, Hispasat i ENAV. W konsorcjum uczestniczą także mniejsze jednostki, nie tylko z Europy, lecz również z USA, Chin i Indii. Eurely chętnie nawiąże współpracę z partnerami mającymi doświadczenie na poszczególnych rynkach usług nawigacji satelitarnej, którzy mogliby się przyczynić do dalszego ich rozwoju (zwłaszcza nawigacji morskiej).

Trzecia sesja konferencji poświęcona była prezentacji 7 wybranych projektów dotyczących GNSS realizowanych przez zachodnie przedsiębiorstwa. Po krótkim przeglądzie działań podejmowanych w ramach pierwszego i drugiego konkursu Galileo w 6 Programie Ramowym pani Mathieu z FDC omówiła perspektywy i możliwości wspołpracy w trzecim konkursie oraz w projektach planowanych w 7 Programie Ramowym. Następnie przedstawiciele poszczególnych firm prezentowali swoje osiągnięcia w dziedzinie budowy odbiorników (Septentrio), transportu wodnego (Kongsberg Seatex), zastosowań telematyki w kolejnictwie (Bombardier Transportation), wykorzystywania GNSS w kolejnictwie i lotnictwie (INECO-TIFSA), technologii pozycjonowania satelitarnego (Alcatel Space), konstrukcji nadajników sygnałów GNSS (Spirent Communications) i analizy rynków usług opartych na pozycjonowaniu (Logica CMG). Wszyscy prezenterzy podkreślali swoje zainteresowanie znalezieniem partnerów z Polski i wskazywali konkretne obszary, w których są zainteresowani nawiązywaniem współpracy.

Podczas ostatniej sesji swoje projekty przedstawili reprezentanci 5 polskich podmiotów zajmujących się transferem czasu (CBK PAN), transportem wodnym (Akademia Morska w Szczecinie), bezpieczeństwem transportu (PIAP), teletransmisją danych DGPS/RTK za pośrednictwem GSM/GPRS (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski) i usługami telematycznymi (AutoGuard).
W dyskusji, jaka wywiązała się po zakończeniu przygotowanych prezentacji, polscy przedsiębiorcy i naukowcy zwracali uwagę na problemy, jakie napotykają w realizacji swoich projektów i udziale w europejskim rynku, oraz wspólnie zastanawiali się nad sposobami ich przezwyciężania. Z kolei zachodni partnerzy wskazywali na brak wiedzy o polskim potencjale jako główną przeszkodę w nawiązywaniu kontaktów. Rozwiązaniem tej kwestii mogłaby być szersza promocja polskich osiągnięć na europejskich forach zajmujących się nawigacją satelitarną i uczestnictwo w sieciach wymiany informacji i poszukiwania partnerów, takich jak OREGIN czy Polski Punkt Informacyjny Galileo.

W celu pobrania pełnej wersji raportu z Dnia Europejskiej Współpracy w Nawigacji Satelitarnej proszę kliknąć tutaj